Is het mogelijk om van striae af te komen?

Niemand wil waar dan ook op het lichaam striae. Als deze fijn gelijnde, draadachtige littekens eenmaal verschijnen, begint de zoektocht naar iets, wat dan ook, om er weer vanaf te komen. Doordat zo veel mensen op zoek zijn naar een oplossing is er een overvloed aan producten tegen striae, die echter helemaal niet helpen.

Wat is striae?

Striae is een van de vervelendste huidproblemen, met name omdat zo veel mensen er op een bepaald moment in hun leven mee te maken krijgen. Naar schatting krijgen 90% van de vrouwen die zwanger zijn (geweest), 70% van alle volwassen vrouwen en 40% van de mannen in hun tienerjaren striae. Er lijkt geen verband te zijn met je etnische achtergrond: alle rassen kunnen er last van krijgen. Aangezien het zo’n veelvoorkomend probleem is, is er veel vraag naar producten om de huidstriemen mee te behandelen. Maar wat werkt echt?

Striae ontstaan wanneer de huid gedurende een langere periode in een abnormale mate wordt opgerekt. Dat gebeurt over het algemeen tijdens een zwangerschap, als je dikker wordt, afvalt, of tijdens een periode van snelle groei (in de puberteit). Het abnormale rekken van de huid leidt ertoe dat de steunende huidstructuur van collageen en elastine wordt afgebroken of scheurt. De onder de huid zichtbare gekrulde uiteinden van striae zijn gescheurde strengen elastine, een soort ‘elastiek’ onder het huidoppervlak dat kan oprekken en weer korter kan worden.

In tegenstelling tot een ‘gewoon’ litteken, dat door een externe verwonding ontstaat, zijn striae littekenweefsel onder het huidoppervlak. Jammer genoeg behoort striae tot de moeilijkst te behandelen huidproblemen, aangezien er geen cosmetische ingrediënten of producten bestaan die ze minder zichtbaar kunnen maken.

Helpt vitamine E, cacaoboter of speciale crème tegen striae?

Het aanbrengen van producten als plantenolie, cacaoboter, Mederma (dat niet effectiever is dan Vaseline) of wat voor huidverzorgingsproduct dan ook dat belooft striae te voorkomen, verminderen of verwijderen is helaas nutteloos, en er is geen onderzoek dat iets anders aantoont.

Een verzachtende crème in de huid masseren voelt misschien wel fijn, maar het effect van dergelijke producten bestaat uit niet meer dan een mix van mythen, anekdotes en hoop, want striae worden niet veroorzaakt door een droge huid. Door de diepe ligging van striae – diep onder het huidoppervlak – en de extreme spanning, stress en verwonding die er de oorzaak van zijn dat de ondersteunende structuur van de huid wordt afgebroken, is de schade veel ingrijpender dan iets wat een crème of olie kan herstellen.

De informatie zoals we die hierboven geven geldt ook voor alle producten die claimen dat ze zwangerschapsstriemen kunnen voorkomen. Striae ontstaan in de binnenkant van je lichaam en kunnen niet worden voorkomen met iets wat je er aan de buitenkant op smeert. Veel mensen hebben aanleg om striae te ontwikkelen, sommigen niet. Vrouwen die zeggen dat ze een bepaalde crème hebben gebruikt tijdens de zwangerschap en daardoor geen striae hebben gekregen, zouden die hoogstwaarschijnlijk sowieso niet hebben gekregen. Het is ontzettend frustrerend, dat weten we, maar behalve de verhalen van mensen die crèmes tegen striae hebben gebruikt is er gewoon geen enkel bewijs om hun uitspraken te ondersteunen. Maar als je het niet erg vindt om er veel geld aan uit te geven, kan het echter ook geen kwaad om dergelijke producten te gebruiken (verwacht alleen niet dat ze striae zullen voorkomen als je aanleg hebt die te krijgen).

Bindweefselmassage

De beweringen over massagetherapie als behandeling tegen striae komen vaak van degenen die de massage geven. Jammer genoeg kan geen enkele serie massages iets doen tegen de gescheurde elastine onder je huid. Zo werkt het lichaam nu eenmaal niet, en er is geen wetenschappelijk onderzoek (en dat hebben we gecontroleerd) dat aantoont dat de striae afnemen met massagetherapie (Zweedse of wat voor soort dan ook). Als daarbij te veel druk wordt gebruikt, kan het tijdens de zwangerschap zelfs gevaarlijk zijn om je buik te laten masseren. Als je zwanger bent en massage overweegt, bespreek dan met je dokter welke soort veilig is.

Helpt een dermaroller?

Een dermaroller is een apparaatje met minuscule naaldjes erin die licht in de huid prikken als je daar met het apparaat overheen rolt. De claim is dat dit gecontroleerde verwonden van de huid en het daaropvolgende helingsproces vergelijkbaar is met dermatologische behandelingen (zoals een laserbehandeling) die ook volgens het idee werken dat een gecontroleerde wond groei en herstel van collageen stimuleert.

Er is echter geen onderzoek dat aantoont dat dermarollers striae verminderen of resultaat opleveren dat beter is of vergelijkbaar met een laserbehandeling. Het is vreselijk moeilijk, zo niet onmogelijk, om nieuwe elastine te genereren, en enkel de productie van collageen zal er niet in resulteren dat je striae er beter gaan uitzien. De kans is bovendien groot dat je te ver gaat met dergelijke apparaten en dat je de huid te veel beschadigt. Geloof niet in de hype rond dermarollers als oplossing voor je striae.

Helpt microdermabrasie?

Er is één studie die aantoont dat striae er beter gingen uitzien van microdermabrasie… maar juich niet te vroeg: bestudering van de resultaten leverde een paar heikele punten op. Ten eerste was de behandeling extreem ingrijpend: vijf microdermabrasiebehandelingen per week gedurende twaalf weken! Ten tweede waren er geen parameters vastgesteld voor hoe de ‘vooruitgang’ werd gemeten, en meldde de studie dat de belangrijkste vooruitgang was dat de roodpaarse kleur van de striae (striae rubra) minder was geworden, wat zonder enige behandeling na verloop van tijd sowieso gebeurt (waarna de striae eruit gaan zien als een wittig lijnenpatroon).

We moeten wel eerlijk zeggen dat degenen die al langere tijd striae hadden na de studie ook enige verbetering opmerkten. De vraag is of jij tot die mensen behoort die zich wil onderwerpen aan een dergelijk ingrijpende behandeling zonder te weten wat die gaat opleveren (en of jij ook paarsrode striae hebt).

Voorgeschreven middelen en behandelingen die misschien helpen

Laten we het eens hebben over de mogelijkheden en behandelingen die misschien wel helpen! Zoals hierboven al beschreven, bestaan er geen cosmetische ingrediënten of huidverzorgingsproducten die huidstriemen kunnen verbeteren of elimineren. Cosmetische ingrediënten zijn niet in staat om de verzakking onder de huid weer glad te trekken of de gescheurde elastinevezels te herstellen, maar er zijn wel wat alternatieven die tot enige verbetering kunnen leiden.

  • Voorgeschreven retinoïden: Er is in de farmaceutische wereld onderzoek gedaan dat aantoont dat sommige voorgeschreven retinoïden een positief effect op striae kunnen hebben. Het gaat dan gemiddeld om een verbetering van 20%, wat niet heel veel is, maar wel de moeite en kosten waard kan zijn. Probleem als je zwanger bent is echter dat je dan geen voorgeschreven retinoïden mag gebruiken, en het mag ook niet worden gebruikt als je borstvoeding geeft.
  • Laserbehandeling: Er zijn studies gedaan waarbij Intense Pulsed Light (IPL) en Pulsed Dye Laser (PDL) met 585 nanometer (nm) licht zijn gebruikt om striae te verbeteren. De resultaten na vijf laserbehandelingen werden bestempeld als klinische verbetering, waarbij microscopische analyse verbetering aantoonde in lengte, diepte en kleur van de huidstriemen. Onderzoek heeft tevens verbetering aangetoond bij een 1.064 nanometer Nd:YAG na drie à vier behandelingen.
  • Peeling: Behalve een niet-ablatieve laser kun je ook een serie chemische peelings overwegen. Peelings met trichloorazijnzuur (TCA) kunnen een positief effect hebben op striae, mits daarbij de juiste concentratie wordt gebruikt (20%) en die wordt aangebracht door een dermatoloog of cosmetisch chirurg die ervaring heeft met dergelijke peelings. TCA-peelings penetreren dieper in de huid dan AHA of BHA, waardoor ze beter in staat zouden zijn collageen en elastine te stimuleren bij de diepliggende schade die kenmerkend is voor striae.

Conclusie

Trap niet in de hype en valse beloftes die er over striaecrèmes worden gedaan. Plaatselijk aangebrachte producten zijn niet in staat de verzakking onder de huid weer glad te maken of gescheurde elastinevezels te herstellen, en preventieve maatregelen zoals massage of dermarollers voorkomen ook geen striae. Sommige voorgeschreven retinoïden laten een klein effect zien (maar wees wel realistisch in wat je verwacht). Er bestaan ook medische behandelingen die kunnen zorgen dat striae er beter gaan uitzien, zoals laserbehandelingen en TCA-peelings, maar ook hier geldt dat je er niet te veel van moet verwachten.

Bronnen: Burns, 17 september 2009; Aesthetic and Plastic Surgery, januari 2008, pagina’s 82-92; and Clinical Experimental Dermatology, augustus 2009, pagina’s 688-693; Dermatological Surgery, augustus 2009, pagina’s 215-210; Dermatologic Clinics, januari 2002, pagina’s 55–65.